[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16″ global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ custom_padding=”|||” global_colors_info=”{}” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Deur Charl Cilliers van Tonder<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Daar bestaan sekere name in die Afrikaanse kultuur wat nie bloot name is nie, maar gebeurtenisse. Name wat soos goedkoop parfuum in die lug bly hang lank nadat die persoon reeds die vertrek verlaat het. Name wat terselfdertyd \u2019n giggel, \u2019n gerol van die o\u00eb en \u2019n hofbevel kan ontlok. \u201cSoekie Vogel\u201d is so \u2019n naam.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n En tog \u2013 soos alle goeie satire \u2013 werk die naam juis omdat dit t\u00e9 perfek is. Dit bestaan in daardie gevaarlike ruimte tussen absurdisme en geloofwaardigheid. Dis oordrewe genoeg om snaaks te wees, maar realisties genoeg dat jy sweer jy h\u00e9t al \u2019n Soekie Vogel by \u2019n kunstefees of boekbekendstelling ontmoet.<\/p>\n <\/p>\n Want uiteindelik is \u201cSoekie Vogel\u201d nie net \u2019n naam nie. Dis \u2019n kulturele toestand.<\/p>\n <\/p>\n Die tragiese lot van die Afrikaanse dubbelbetekenis<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Afrikaans het ongelukkig nog nooit geleer om homself te gedra wanneer die woord \u201cvo\u00ebl\u201d in \u2019n gesprek opduik nie. Die taal verloor onmiddellik alle selfrespek. Doktors in die filosofie verander in graad-vyf-seuns. Dominees ontwikkel skielik \u2019n hoesbui. Ouderlinge begin water drink met die intensiteit van mense wat probeer voorgee hulle verstaan nie die grap nie.<\/p>\n <\/p>\n Dis dus byna onmoontlik om die naam \u201cSoekie Vogel\u201d te hoor sonder dat minstens 33% persent van die bevolking onmiddellik dink: \u201cSoek jy vir vo\u00ebl?\u201d<\/p>\n <\/p>\n En natuurlik weet die skrywer dit.<\/p>\n <\/p>\n Dis die genie van die naam. Die naam is nie onbewustelik snaaks nie. Dis strategies snaaks. Dis die liter\u00eare ekwivalent van iemand wat doelbewus stadig deur Woolworths stap sodat almal haar serp kan sien.<\/p>\n <\/p>\n Maar om \u201cSoekie Vogel\u201d bloot te reduseer tot \u2019n seksuele woordspeling sou wees soos om te s\u00ea die Mona Lisa is eintlik net \u2019n vrou wat glimlag. Daar is lae hier. Daar is argitektuur. Daar is emosionele infrastruktuur.<\/p>\n <\/p>\n Soekie as \u2019n werkwoord<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Die woord \u201cSoekie\u201d impliseer \u2019n voortdurende toestand van verlange. \u2019n Rusteloosheid. \u2019n Ewige honger. Dis nie \u2019n naam van iemand wat ooit rustig op \u2019n stoep gaan sit en tevrede gaan wees met haar lewe nie.<\/p>\n <\/p>\n Nee. Soekie is altyd op pad \u00earens heen.<\/p>\n <\/p>\n Sy soek:<\/p>\n <\/p>\n \u2013 \u2019n storie,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 \u2019n geheim,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 \u2019n geliefde,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 \u2019n opvolgskandaal,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 \u2019n nuwe wynplaas,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 \u2019n beter man,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 \u2019n ryker man,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 \u2019n meer toksiese man, of<\/p>\n <\/p>\n \u2013 ten minste iemand met \u2019n swembad en emosionele probleme.<\/p>\n <\/p>\n Die naam impliseer beweging. Migrasie. Sosiale nomadisme.<\/p>\n <\/p>\n Daar is iets byna roofdieragtig daaraan. Soekie dwaal deur die elite-samelewing soos \u2019n antropoloog met duur sonbrille en uitstekende skinderbronne.<\/p>\n <\/p>\n Sy beweeg tussen:<\/p>\n <\/p>\n \u2013 boekbekendstellings,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 gala-dinees,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 kunsteveilings,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 fondsinsamelings,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 boutique-hotelle, en<\/p>\n <\/p>\n \u2013 daardie ontsettend spesifieke soort Stellenbosch-braai waar iemand altyd begin praat oor \u201cdie spirituele betekenis van olyfolie\u201d.<\/p>\n <\/p>\n En oral waar sy gaan, luister sy.<\/p>\n <\/p>\n Want dis die geheim van die ho\u00eb samelewing: ryk mense fluister nooit. Hulle kondig hul skandes aan soos wynproe-notas.<\/p>\n <\/p>\n Vogel: Die Europese illusie<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Dan kom ons by \u201cVogel\u201d. Nie \u201cVo\u00ebl\u201d nie. Vogel.<\/p>\n <\/p>\n Skielik beweeg ons uit die w\u00eareld van bakkies en boerewors na die w\u00eareld van:<\/p>\n <\/p>\n \u2013 galery-openings,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 minimalistiese meubels,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 handgemaakte olyfseep, en<\/p>\n <\/p>\n \u2013 mense wat hul kinders name gee soos \u201cSebastiaan-Wolf\u201d.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Die naam dra daardie baie spesifieke soort pseudo-Europese prestige wat sekere dele van die Afrikaanse middel- en ho\u00ebrklas absoluut aanbid.<\/p>\n <\/p>\n Want die Afrikaner het \u2019n ingewikkelde verhouding met Europese identiteit. Aan die een kant wil hy graag plaaslik wees. Aan die ander kant wil hy ook h\u00ea sy gaste moet weet hy het al minstens een keer in Amsterdam fiets gery.<\/p>\n <\/p>\n \u201cVogel\u201d suggereer dus:<\/p>\n <\/p>\n \u2013 ou geld,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 kulturele kapitaal,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 kunstigheid, en<\/p>\n <\/p>\n \u2013 daardie subtiele arrogansie van mense wat dink \u2019n charcuteriebord is \u2019n persoonlikheid.<\/p>\n <\/p>\n Die papegaai as metafoor vir skinder<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Een van die slimste elemente in die hele persona is die papegaai.<\/p>\n <\/p>\n Want wat doen \u2019n papegaai?<\/p>\n <\/p>\n Hy luister.<\/p>\n <\/p>\n Hy onthou.<\/p>\n <\/p>\n Hy herhaal.<\/p>\n <\/p>\n Met ander woorde: dis basies \u2019n joernalis met vere.<\/p>\n <\/p>\n Die papegaai is waarskynlik die perfekte simbool vir moderne skinderkultuur. Nie omdat hy oorspronklike idees het nie, maar omdat hy ander mense se geheime met entoesiasme teruggooi in die samelewing in.<\/p>\n <\/p>\n En dis uiteindelik wat skinder is: die sosiale herwinning van privaat inligting.<\/p>\n <\/p>\n Soekie se papegaai word amper \u2019n liter\u00eare gewete. \u2019n Klein geveerde hofstenograaf wat alles hoor:<\/p>\n <\/p>\n \u2013 wie saam met wie huis toe gegaan het,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 wie by rehab was,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 wie bankrot is,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 wie hul gesig laat \u201cverfris\u201d het, en<\/p>\n <\/p>\n \u2013 wie nou skielik \u201cspiritueel genees\u201d nadat hulle op heterdaad betrap is.<\/p>\n <\/p>\n Die vo\u00ebl as waarnemer<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Daar is egter nog \u2019n vlak.<\/p>\n <\/p>\n \u2019n Vo\u00ebl kyk af.<\/p>\n <\/p>\n Van bo af lyk die samelewing kleiner, eenvoudiger en baie snaakser. Die vo\u00eblperspektief gee afstand. Ironie. Oorsig.<\/p>\n <\/p>\n En dalk is dit die eintlike betekenis van \u201cVogel\u201d:<\/p>\n <\/p>\n nie seksuele innuendo nie,<\/p>\n <\/p>\n maar observasie.<\/p>\n <\/p>\n Soekie word dus \u2019n soort sosiale aasvo\u00ebl \u00e9n arend terselfdertyd:<\/p>\n <\/p>\n hoog genoeg om alles te sien,<\/p>\n <\/p>\n maar laag genoeg om op drama toe te slaan.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n En oral sien sy dieselfde ding: mense wat desperaat probeer belangrik lyk.<\/p>\n <\/p>\n Die kabaret-ritme van die naam<\/strong><\/p>\n <\/p>\n S\u00ea die naam hardop: \u201cSoe-kie Vo-gel.\u201d<\/p>\n <\/p>\n Dis musikaal. Dis teatraal. Dis amper \u2019n verhoognaam.<\/p>\n <\/p>\n Dit klink soos iemand wat:<\/p>\n <\/p>\n \u2013 in 1998 \u2019n jazz-cabaret by die KKNK gehad het,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 eenkeer met \u2019n digter uitgegaan het, en<\/p>\n <\/p>\n \u2013 steeds rook as sy wyn drink \u201cvir die estetika\u201d.<\/p>\n <\/p>\n Die naam het ritme. En ritme is belangrik in satire. Want goeie satire moet dans tussen geloofwaardigheid en absurditeit. Dis presies wat \u201cSoekie Vogel\u201d doen.<\/p>\n <\/p>\n Die groot Afrikaanse obsessie met skinder<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Geen kultuur op aarde geniet morele verontwaardiging soos die Afrikaner nie.<\/p>\n <\/p>\n Ons mense adoreer skinder, mits dit:<\/p>\n <\/p>\n \u2013 oor iemand anders gaan,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 met genoeg simpatie vertel word, en<\/p>\n <\/p>\n \u2013 afgesluit word met: \u201cAg, mens moenie oordeel nie.\u201d<\/p>\n <\/p>\n Dis waarom die figuur van Soekie so goed werk.<\/p>\n <\/p>\n Sy funksioneer as \u2019n kollektiewe skuldvrymaking. Sy s\u00ea die dinge wat almal reeds vermoed. Sy gee taal aan die geheime wat reeds by elke braai, kerkbasaar en wynfees rondswerf soos tweedehandse sigaretrook.<\/p>\n <\/p>\n Die Afrikaanse samelewing leef eintlik op drie dinge:<\/p>\n <\/p>\n \u2013 biltong,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 onderdrukte emosies, en<\/p>\n <\/p>\n \u2013 inligting oor wie saam met wie slaap.<\/p>\n <\/p>\n Die illusie van ho\u00eb samelewing<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Wat Soekie se w\u00eareld besonders maak, is dat dit nie eintlik oor die elite gaan nie. Dis oor mense wat desperaat probeer voorkom asof hulle elite is.<\/p>\n <\/p>\n Dis \u2019n w\u00eareld van:<\/p>\n <\/p>\n \u2013 ingevoerde kerse,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 emosionele bankrotskap,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 R45 000-handtasse, en<\/p>\n <\/p>\n \u2013 huwelike wat deur gin en passiewe aggressie aanmekaar gehou word.<\/p>\n <\/p>\n Die satire l\u00ea daarin dat almal in hierdie w\u00eareld voortdurend perform.<\/p>\n <\/p>\n Die digter perform intelligensie.<\/p>\n <\/p>\n Die sakeman perform sukses.<\/p>\n <\/p>\n Die dominee perform moraliteit.<\/p>\n <\/p>\n Die be\u00efnvloeder perform geluk.<\/p>\n <\/p>\n Maar Soekie perform iets baie gevaarliker: eerlikheid. Of ten minste die illusie daarvan.<\/p>\n <\/p>\n Die roofdier met lipstiffie<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Dis miskien die slimste aspek van die persona. Soekie klink aanvanklik ondeund en speels. Maar eintlik is sy gevaarlik. Want mense vertrou mense wat snaaks is.<\/p>\n <\/p>\n Dis hoekom die hofnar histories altyd meer geweet het as die koning se raadgewers.<\/p>\n <\/p>\n Humor laat mense se skanse sak. En dis presies wanneer die skanse sak dat mense hulself verklap.<\/p>\n <\/p>\n Soekie word dus \u2019n soort sosiale jagter:<\/p>\n <\/p>\n \u2013 gewapen met glimlagte,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 wyn,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 waarneming, en<\/p>\n <\/p>\n \u2013 uitstekende luistervaardighede.<\/p>\n <\/p>\n Slot: Die ware genie van Soekie Vogel<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Die grootste sukses van Soekie Vogel is dat die naam tegelykertyd:<\/p>\n <\/p>\n \u2013 belaglik,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 intelligent,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 kamp,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 seksueel,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 liter\u00ear,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 volks,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 elitisties,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 komies, en<\/p>\n <\/p>\n \u2013 effens tragies voel.<\/p>\n <\/p>\n Dis nie maklik om dit reg te kry nie.<\/p>\n <\/p>\n Die naam werk omdat dit die moderne Afrikaanse kultuur self weerspie\u00ebl:<\/p>\n <\/p>\n \u2013 half konserwatief,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 half losbandig,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 half Europees,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 half plaaslik,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 obsessief oor status,<\/p>\n <\/p>\n \u2013 maar ook obsessief daaroor om voor te gee status maak nie saak nie.<\/p>\n <\/p>\n En dalk is dit die uiteindelike grap: dat almal lag vir Soekie Vogel se naam terwyl hulle heimlik hoop sy skryf nooit oor h\u00falle nie.<\/p>\n <\/p>\n Soekie reageer:<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Sjoe, Charl, ek is stomgeslaan deur al jou insigte en ingewings! Self het ek nog nooit so aan al hierdie dinge gedink nie, dus open jou woorde nuwe horisonne vir my. Ek moet die woorde vir my reaksie nou mooi kies, want jy is duidelik baie slimmer as ek! Eintlik voel dit of ek nie woorde het nie.<\/em><\/p>\n <\/p>\n Eerstens moet ek bieg: Soekie Vogel is nie heeltemal my regte naam nie. My doopnaam is Susan Vogelsang. My ma het my egter altyd Soekie genoem, en dit het vir my mooier geklink as die Susan wat my maatjies my genoem het. Toe ek begin skryf het, het ek gedink Susan Vogelsang klink te veel na die naam van \u2019n skrywer van hygromans. Susan was ook die naam van my lewensori\u00ebntering-juffrou op ho\u00ebrskool, en ek het haar geh\u00e1\u00e1t.<\/em><\/p>\n <\/p>\n Soekie Vogelsang het vir my ook nie lekker op die tong en oor gel\u00ea nie. Toe verander ek die Vogelsang na Vogel ter wille van die ritme. Vir my klink Soekie Vogel beter as Susan Vogelsang.<\/em><\/p>\n <\/p>\n My papegaai sal baie be\u00efndruk wees met jou insigte oor hom, maar ek gaan hom dit nie vertel nie, want dan gaan hy my weer mal maak. Sy naam is Pik en ek het hom as \u2018n geskenk gekry van my vriend Malletjie Malan. Ek plaas vir julle \u2018n foto van ons tweetjies by hierdie blog.<\/em><\/p>\n <\/p>\n En net vir die rekord: Ek rook nie.<\/em><\/p>\n <\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" (\u2019n Semi-akademiese ondersoek na vo\u00ebls, vellies en vermaaklikheidsbedrywe) Deur Charl Cilliers van Tonder Daar bestaan sekere name in die Afrikaanse kultuur wat nie bloot name is nie, maar gebeurtenisse. Name wat soos goedkoop parfuum in die lug bly hang lank nadat die persoon reeds die vertrek verlaat het. Name wat terselfdertyd \u2019n giggel, \u2019n […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":276,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"\n (\u2019n Semi-akademiese ondersoek na vo\u00ebls, vellies en vermaaklikheidsbedrywe<\/em>)<\/p>\n\n\n\n Deur Charl Cilliers van Tonder<\/strong><\/p>\n\n\n\n Daar bestaan sekere name in die Afrikaanse kultuur wat nie bloot name is nie, maar gebeurtenisse. Name wat soos goedkoop parfuum in die lug bly hang lank nadat die persoon reeds die vertrek verlaat het. Name wat terselfdertyd \u2019n giggel, \u2019n gerol van die o\u00eb en \u2019n hofbevel kan ontlok. \u201cSoekie Vogel\u201d is so \u2019n naam.<\/p>\n\n\n\n Dis die soort naam wat jy die eerste keer hoor en onmiddellik dink: Nee man, dit kan tog nie \u2019n regte mens wees nie. Dit klink soos iemand wat op \u2019n Woensdagmiddag drie glase sauvignon blanc gedrink het by \u2019n wynplaas naby Stellenbosch en toe besluit het om \u2019n pseudoniem uit te dink vir haar podcast oor ryk mense se buite-egtelike verhoudings.<\/p>\n\n\n\n En tog \u2013 soos alle goeie satire \u2013 werk die naam juis omdat dit t\u00e9 perfek is. Dit bestaan in daardie gevaarlike ruimte tussen absurdisme en geloofwaardigheid. Dis oordrewe genoeg om snaaks te wees, maar realisties genoeg dat jy sweer jy h\u00e9t al \u2019n Soekie Vogel by \u2019n kunstefees of boekbekendstelling ontmoet.<\/p>\n\n\n\n Want uiteindelik is \u201cSoekie Vogel\u201d nie net \u2019n naam nie. Dis \u2019n kulturele toestand.<\/p>\n\n\n\n Die tragiese lot van die Afrikaanse dubbelbetekenis<\/strong><\/p>\n\n\n\n Afrikaans het ongelukkig nog nooit geleer om homself te gedra wanneer die woord \u201cvo\u00ebl\u201d in \u2019n gesprek opduik nie. Die taal verloor onmiddellik alle selfrespek. Doktors in die filosofie verander in graad-vyf-seuns. Dominees ontwikkel skielik \u2019n hoesbui. Ouderlinge begin water drink met die intensiteit van mense wat probeer voorgee hulle verstaan nie die grap nie.<\/p>\n\n\n\n Dis dus byna onmoontlik om die naam \u201cSoekie Vogel\u201d te hoor sonder dat minstens 33% persent van die bevolking onmiddellik dink: \u201cSoek jy vir vo\u00ebl?\u201d<\/p>\n\n\n\n En natuurlik weet die skrywer dit.<\/p>\n\n\n\n Dis die genie van die naam. Die naam is nie onbewustelik snaaks nie. Dis strategies snaaks. Dis die liter\u00eare ekwivalent van iemand wat doelbewus stadig deur Woolworths stap sodat almal haar serp kan sien.<\/p>\n\n\n\n Maar om \u201cSoekie Vogel\u201d bloot te reduseer tot \u2019n seksuele woordspeling sou wees soos om te s\u00ea die Mona Lisa is eintlik net \u2019n vrou wat glimlag. Daar is lae hier. Daar is argitektuur. Daar is emosionele infrastruktuur.<\/p>\n\n\n\n Soekie as \u2019n werkwoord<\/strong><\/p>\n\n\n\n Die woord \u201cSoekie\u201d impliseer \u2019n voortdurende toestand van verlange. \u2019n Rusteloosheid. \u2019n Ewige honger. Dis nie \u2019n naam van iemand wat ooit rustig op \u2019n stoep gaan sit en tevrede gaan wees met haar lewe nie.<\/p>\n\n\n\n Nee. Soekie is altyd op pad \u00earens heen.<\/p>\n\n\n\n Sy soek:<\/p>\n\n\n\n \u2013 \u2019n storie,<\/p>\n\n\n\n \u2013 \u2019n geheim,<\/p>\n\n\n\n \u2013 \u2019n geliefde,<\/p>\n\n\n\n \u2013 \u2019n opvolgskandaal,<\/p>\n\n\n\n \u2013 \u2019n nuwe wynplaas,<\/p>\n\n\n\n \u2013 \u2019n beter man,<\/p>\n\n\n\n \u2013 \u2019n ryker man,<\/p>\n\n\n\n \u2013 \u2019n meer toksiese man, of<\/p>\n\n\n\n \u2013 ten minste iemand met \u2019n swembad en emosionele probleme.<\/p>\n\n\n\n Die naam impliseer beweging. Migrasie. Sosiale nomadisme.<\/p>\n\n\n\n Daar is iets byna roofdieragtig daaraan. Soekie dwaal deur die elite-samelewing soos \u2019n antropoloog met duur sonbrille en uitstekende skinderbronne.<\/p>\n\n\n\n Sy beweeg tussen:<\/p>\n\n\n\n \u2013 boekbekendstellings,<\/p>\n\n\n\n \u2013 gala-dinees,<\/p>\n\n\n\n \u2013 kunsteveilings,<\/p>\n\n\n\n \u2013 fondsinsamelings,<\/p>\n\n\n\n \u2013 boutique-hotelle, en <\/p>\n\n\n\n \u2013 daardie ontsettend spesifieke soort Stellenbosch-braai waar iemand altyd begin praat oor \u201cdie spirituele betekenis van olyfolie\u201d.<\/p>\n\n\n\n En oral waar sy gaan, luister sy.<\/p>\n\n\n\n Want dis die geheim van die ho\u00eb samelewing: ryk mense fluister nooit. Hulle kondig hul skandes aan soos wynproe-notas.<\/p>\n\n\n\n Vogel: Die Europese illusie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dan kom ons by \u201cVogel\u201d. Nie \u201cVo\u00ebl\u201d nie. Vogel.<\/p>\n\n\n\n Skielik beweeg ons uit die w\u00eareld van bakkies en boerewors na die w\u00eareld van:<\/p>\n\n\n\n \u2013 galery-openings,<\/p>\n\n\n\n \u2013 minimalistiese meubels,<\/p>\n\n\n\n \u2013 handgemaakte olyfseep, en<\/p>\n\n\n\n \u2013 mense wat hul kinders name gee soos \u201cSebastiaan-Wolf\u201d.<\/p>\n\n\n\n \u201cVogel\u201d klink nie plaaslik nie. Dit klink ingevoer. Dit klink soos iemand wat vir jou gaan verduidelik waarom die wyn \u201cminerale note\u201d het terwyl jy eintlik net dors is.<\/p>\n\n\n\n Die naam dra daardie baie spesifieke soort pseudo-Europese prestige wat sekere dele van die Afrikaanse middel- en ho\u00ebrklas absoluut aanbid.<\/p>\n\n\n\n Want die Afrikaner het \u2019n ingewikkelde verhouding met Europese identiteit. Aan die een kant wil hy graag plaaslik wees. Aan die ander kant wil hy ook h\u00ea sy gaste moet weet hy het al minstens een keer in Amsterdam fiets gery.<\/p>\n\n\n\n \u201cVogel\u201d suggereer dus:<\/p>\n\n\n\n \u2013 ou geld,<\/p>\n\n\n\n \u2013 kulturele kapitaal,<\/p>\n\n\n\n \u2013 kunstigheid, en<\/p>\n\n\n\n \u2013 daardie subtiele arrogansie van mense wat dink \u2019n charcuteriebord is \u2019n persoonlikheid.<\/p>\n\n\n\n Die papegaai as metafoor vir skinder<\/strong><\/p>\n\n\n\n Een van die slimste elemente in die hele persona is die papegaai.<\/p>\n\n\n\n Want wat doen \u2019n papegaai?<\/p>\n\n\n\n Hy luister.<\/p>\n\n\n\n Hy onthou.<\/p>\n\n\n\n Hy herhaal.<\/p>\n\n\n\n Met ander woorde: dis basies \u2019n joernalis met vere.<\/p>\n\n\n\n Die papegaai is waarskynlik die perfekte simbool vir moderne skinderkultuur. Nie omdat hy oorspronklike idees het nie, maar omdat hy ander mense se geheime met entoesiasme teruggooi in die samelewing in.<\/p>\n\n\n\n En dis uiteindelik wat skinder is: die sosiale herwinning van privaat inligting.<\/p>\n\n\n\n Soekie se papegaai word amper \u2019n liter\u00eare gewete. \u2019n Klein geveerde hofstenograaf wat alles hoor:<\/p>\n\n\n\n \u2013 wie saam met wie huis toe gegaan het,<\/p>\n\n\n\n \u2013 wie by rehab was,<\/p>\n\n\n\n \u2013 wie bankrot is,<\/p>\n\n\n\n \u2013 wie hul gesig laat \u201cverfris\u201d het, en<\/p>\n\n\n\n \u2013 wie nou skielik \u201cspiritueel genees\u201d nadat hulle op heterdaad betrap is.<\/p>\n\n\n\n Die vo\u00ebl as waarnemer<\/strong><\/p>\n\n\n\n Daar is egter nog \u2019n vlak.<\/p>\n\n\n\n \u2019n Vo\u00ebl kyk af.<\/p>\n\n\n\n Van bo af lyk die samelewing kleiner, eenvoudiger en baie snaakser. Die vo\u00eblperspektief gee afstand. Ironie. Oorsig.<\/p>\n\n\n\n En dalk is dit die eintlike betekenis van \u201cVogel\u201d:<\/p>\n\n\n\n nie seksuele innuendo nie,<\/p>\n\n\n\n maar observasie.<\/p>\n\n\n\n Soekie word dus \u2019n soort sosiale aasvo\u00ebl \u00e9n arend terselfdertyd:<\/p>\n\n\n\n hoog genoeg om alles te sien,<\/p>\n\n\n\n maar laag genoeg om op drama toe te slaan.<\/p>\n\n\n\n Sy sweef oor die wynlande, oor Sandton-penthouses, oor kusdorpe vol afgetrede advertensiebase en mense wat \u201ctussen projekte\u201d is.<\/p>\n\n\n\n En oral sien sy dieselfde ding: mense wat desperaat probeer belangrik lyk.<\/p>\n\n\n\n Die kabaret-ritme van die naam<\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u00ea die naam hardop: \u201cSoe-kie Vo-gel.\u201d<\/p>\n\n\n\n Dis musikaal. Dis teatraal. Dis amper \u2019n verhoognaam.<\/p>\n\n\n\n Dit klink soos iemand wat:<\/p>\n\n\n\n \u2013 in 1998 \u2019n jazz-cabaret by die KKNK gehad het,<\/p>\n\n\n\n \u2013 eenkeer met \u2019n digter uitgegaan het, en<\/p>\n\n\n\n \u2013 steeds rook as sy wyn drink \u201cvir die estetika\u201d.<\/p>\n\n\n\n Die naam het ritme. En ritme is belangrik in satire. Want goeie satire moet dans tussen geloofwaardigheid en absurditeit. Dis presies wat \u201cSoekie Vogel\u201d doen.<\/p>\n\n\n\n Die groot Afrikaanse obsessie met skinder<\/strong><\/p>\n\n\n\n Geen kultuur op aarde geniet morele verontwaardiging soos die Afrikaner nie.<\/p>\n\n\n\n Ons mense adoreer skinder, mits dit:<\/p>\n\n\n\n \u2013 oor iemand anders gaan,<\/p>\n\n\n\n \u2013 met genoeg simpatie vertel word, en<\/p>\n\n\n\n \u2013 afgesluit word met: \u201cAg, mens moenie oordeel nie.\u201d<\/p>\n\n\n\n Dis waarom die figuur van Soekie so goed werk.<\/p>\n\n\n\n Sy funksioneer as \u2019n kollektiewe skuldvrymaking. Sy s\u00ea die dinge wat almal reeds vermoed. Sy gee taal aan die geheime wat reeds by elke braai, kerkbasaar en wynfees rondswerf soos tweedehandse sigaretrook.<\/p>\n\n\n\n Die Afrikaanse samelewing leef eintlik op drie dinge:<\/p>\n\n\n\n \u2013 biltong,<\/p>\n\n\n\n \u2013 onderdrukte emosies, en<\/p>\n\n\n\n \u2013 inligting oor wie saam met wie slaap.<\/p>\n\n\n\n Die illusie van ho\u00eb samelewing<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wat Soekie se w\u00eareld besonders maak, is dat dit nie eintlik oor die elite gaan nie. Dis oor mense wat desperaat probeer voorkom asof hulle elite is.<\/p>\n\n\n\n Dis \u2019n w\u00eareld van:<\/p>\n\n\n\n \u2013 ingevoerde kerse,<\/p>\n\n\n\n \u2013 emosionele bankrotskap,<\/p>\n\n\n\n \u2013 R45 000-handtasse, en<\/p>\n\n\n\n \u2013 huwelike wat deur gin en passiewe aggressie aanmekaar gehou word.<\/p>\n\n\n\n Die satire l\u00ea daarin dat almal in hierdie w\u00eareld voortdurend perform.<\/p>\n\n\n\n Die digter perform intelligensie.<\/p>\n\n\n\n Die sakeman perform sukses.<\/p>\n\n\n\n Die dominee perform moraliteit.<\/p>\n\n\n\n Die be\u00efnvloeder perform geluk.<\/p>\n\n\n\n Maar Soekie perform iets baie gevaarliker: eerlikheid. Of ten minste die illusie daarvan.<\/p>\n\n\n\n Die roofdier met lipstiffie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dis miskien die slimste aspek van die persona. Soekie klink aanvanklik ondeund en speels. Maar eintlik is sy gevaarlik. Want mense vertrou mense wat snaaks is.<\/p>\n\n\n\n Dis hoekom die hofnar histories altyd meer geweet het as die koning se raadgewers.<\/p>\n\n\n\n Humor laat mense se skanse sak. En dis presies wanneer die skanse sak dat mense hulself verklap.<\/p>\n\n\n\n Soekie word dus \u2019n soort sosiale jagter:<\/p>\n\n\n\n \u2013 gewapen met glimlagte,<\/p>\n\n\n\n \u2013 wyn,<\/p>\n\n\n\n \u2013 waarneming, en<\/p>\n\n\n\n \u2013 uitstekende luistervaardighede.<\/p>\n\n\n\n Slot: Die ware genie van Soekie Vogel<\/strong><\/p>\n\n\n\n Die grootste sukses van Soekie Vogel is dat die naam tegelykertyd:<\/p>\n\n\n\n \u2013 belaglik,<\/p>\n\n\n\n \u2013 intelligent,<\/p>\n\n\n\n \u2013 kamp,<\/p>\n\n\n\n \u2013 seksueel,<\/p>\n\n\n\n \u2013 liter\u00ear,<\/p>\n\n\n\n \u2013 volks,<\/p>\n\n\n\n \u2013 elitisties,<\/p>\n\n\n\n \u2013 komies, en<\/p>\n\n\n\n \u2013 effens tragies voel.<\/p>\n\n\n\n Dis nie maklik om dit reg te kry nie.<\/p>\n\n\n\n Die naam werk omdat dit die moderne Afrikaanse kultuur self weerspie\u00ebl:<\/p>\n\n\n\n \u2013 half konserwatief,<\/p>\n\n\n\n \u2013 half losbandig,<\/p>\n\n\n\n \u2013 half Europees,<\/p>\n\n\n\n \u2013 half plaaslik,<\/p>\n\n\n\n \u2013 obsessief oor status, <\/p>\n\n\n\n \u2013 maar ook obsessief daaroor om voor te gee status maak nie saak nie.<\/p>\n\n\n\n En dalk is dit die uiteindelike grap: dat almal lag vir Soekie Vogel se naam terwyl hulle heimlik hoop sy skryf nooit oor h\u00falle nie.<\/p>\n\n\n\n Soekie reageer:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Sjoe, Charl, ek is stomgeslaan deur al jou insigte en ingewings! Self het ek nog nooit so aan al hierdie dinge gedink nie, dus open jou woorde nuwe horisonne vir my. Ek moet die woorde vir my reaksie nou mooi kies, want jy is duidelik baie slimmer as ek! Eintlik voel dit of ek nie woorde het nie.<\/em><\/p>\n\n\n\n Eerstens moet ek bieg: Soekie Vogel is nie heeltemal my regte naam nie. My doopnaam is Susan Vogelsang. My ma het my egter altyd Soekie genoem, en dit het vir my mooier geklink as die Susan wat my maatjies my genoem het. Toe ek begin skryf het, het ek gedink Susan Vogelsang klink te veel na die naam van \u2019n skrywer van hygromans. Susan was ook die naam van my lewensori\u00ebntering-juffrou op ho\u00ebrskool, en ek het haar geh\u00e1\u00e1t.<\/em><\/p>\n\n\n\n Soekie Vogelsang het vir my ook nie lekker op die tong en oor gel\u00ea nie. Toe verander ek die Vogelsang na Vogel ter wille van die ritme. Vir my klink Soekie Vogel beter as Susan Vogelsang.<\/em><\/p>\n\n\n\n My papegaai sal baie be\u00efndruk wees met jou insigte oor hom, maar ek gaan hom dit nie vertel nie, want dan gaan hy my weer mal maak. Sy naam is Pik en ek het hom as \u2018n geskenk gekry van my vriend Malletjie Malan. Ek plaas vir julle \u2018n foto van ons tweetjies by hierdie blog.<\/em><\/p>\n\n\n\n En net vir die rekord: Ek rook nie.<\/em><\/p>\n","_et_gb_content_width":"795","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-275","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-soekie-vogel-se-skrywe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soekievogel.co.za\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/275","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soekievogel.co.za\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soekievogel.co.za\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soekievogel.co.za\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soekievogel.co.za\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=275"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/soekievogel.co.za\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/275\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":281,"href":"https:\/\/soekievogel.co.za\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/275\/revisions\/281"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soekievogel.co.za\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/276"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soekievogel.co.za\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soekievogel.co.za\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soekievogel.co.za\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Dis die soort naam wat jy die eerste keer hoor en onmiddellik dink: Nee man, dit kan tog nie \u2019n regte mens wees nie. Dit klink soos iemand wat op \u2019n Woensdagmiddag drie glase sauvignon blanc gedrink het by \u2019n wynplaas naby Stellenbosch en toe besluit het om \u2019n pseudoniem uit te dink vir haar podcast oor ryk mense se buite-egtelike verhoudings.<\/h3>\n
\u201cVogel\u201d klink nie plaaslik nie. Dit klink ingevoer. Dit klink soos iemand wat vir jou gaan verduidelik waarom die wyn \u201cminerale note\u201d het terwyl jy eintlik net dors is.<\/h3>\n
Sy sweef oor die wynlande, oor Sandton-penthouses, oor kusdorpe vol afgetrede advertensiebase en mense wat \u201ctussen projekte\u201d is.<\/h3>\n